Κυριακή ΙΘ΄ – Δ΄ Λουκά | Οι Θεοφόροι Πατέρες της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου – 11 Οκτωβρίου 2026
Ι. ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΑΣ ΤΡΙΑΔΟΣ ΓΛΥΦΑΔΑΣ
Κυριακή ΙΘ΄ – Δ΄ Λουκά
Τῶν Θεοφόρων Πατέρων τῆς ἐν Νικαίᾳ
Ζ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου
Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2026
Ἦχος β΄ · Ἑωθινόν Η΄
Πρόγραμμα Ιερών Ακολουθιών
Η Κυριακή των Αγίων Πατέρων
Την Κυριακή αυτή η Εκκλησία τιμά τους Θεοφόρους Πατέρες της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου, η οποία συνήλθε στη Νίκαια το 787. Η Σύνοδος υπερασπίστηκε την ορθόδοξη διδασκαλία για τις ιερές εικόνες και διευκρίνισε ότι η τιμή που αποδίδεται στην εικόνα αναφέρεται στο εικονιζόμενο πρόσωπο, ενώ η λατρεία ανήκει μόνο στον Θεό.
Μνήμη της ημέρας
Μαζί με τους Πατέρες της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου, τιμάται ο Απόστολος Φίλιππος, ένας από τους επτά Διακόνους, καθώς και ο Όσιος Θεοφάνης ο Γραπτός, Ομολογητής και Επίσκοπος Νικαίας.
Ύμνοι της Εορτής
Απολυτίκιον — Ἦχος πλ. δ΄
Ὑπερδεδοξασμένος εἶ, Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν,
ὁ φωστῆρας ἐπὶ γῆς τοὺς Πατέρας ἡμῶν θεμελιώσας,
καὶ δι’ αὐτῶν πρὸς τὴν ἀληθινὴν πίστιν πάντας ἡμᾶς ὁδηγήσας·
πολυεύσπλαγχνε, δόξα σοι.
Κοντάκιον — Ἦχος β΄
Ὁ ἐκ Πατρὸς ἐκλάμψας Υἱὸς ἀρρήτως,
ἐκ γυναικὸς ἐτέχθη διπλοῦς τῇ φύσει·
ὃν εἰδότες, οὐκ ἀρνούμεθα τῆς μορφῆς τὸ ἐκτύπωμα,
ἀλλ’ αὐτὸ εὐσεβῶς ἀνιστοροῦντες,
πιστῶς τιμῶμεν.
Απόστολος
Πρὸς Τίτον 3,8–15
Τίτ. γ΄ 8–15
8
Πιστὸς ὁ λόγος· καὶ περὶ τούτων
βούλομαί σε διαβεβαιοῦσθαι,
ἵνα φροντίζωσι καλῶν ἔργων
προΐστασθαι οἱ πεπιστευκότες τῷ Θεῷ.
ταῦτά ἐστι τὰ καλὰ καὶ ὠφέλιμα
τοῖς ἀνθρώποις.
9 μωρὰς δὲ ζητήσεις καὶ γενεαλογίας καὶ ἔρεις καὶ μάχας νομικὰς περιΐστασο· εἰσὶ γὰρ ἀνωφελεῖς καὶ μάταιοι.
10 αἱρετικὸν ἄνθρωπον μετὰ μίαν καὶ δευτέραν νουθεσίαν παραιτοῦ, 11 εἰδὼς ὅτι ἐξέστραπται ὁ τοιοῦτος καὶ ἁμαρτάνει ὢν αὐτοκατάκριτος.
12 Ὅταν πέμψω Ἀρτεμᾶν πρὸς σὲ ἢ Τυχικόν, σπούδασον ἐλθεῖν πρός με εἰς Νικόπολιν· ἐκεῖ γὰρ κέκρικα παραχειμάσαι.
13 Ζηνᾶν τὸν νομικὸν καὶ Ἀπολλὼ σπουδαίως πρόπεμψον, ἵνα μηδὲν αὐτοῖς λείπῃ.
14 μανθανέτωσαν δὲ καὶ οἱ ἡμέτεροι καλῶν ἔργων προΐστασθαι εἰς τὰς ἀναγκαίας χρείας, ἵνα μὴ ὦσιν ἄκαρποι.
15 Ἀσπάζονταί σε οἱ μετ’ ἐμοῦ πάντες. ἄσπασαι τοὺς φιλοῦντας ἡμᾶς ἐν πίστει. Ἡ χάρις μετὰ πάντων ὑμῶν· ἀμήν.
9 μωρὰς δὲ ζητήσεις καὶ γενεαλογίας καὶ ἔρεις καὶ μάχας νομικὰς περιΐστασο· εἰσὶ γὰρ ἀνωφελεῖς καὶ μάταιοι.
10 αἱρετικὸν ἄνθρωπον μετὰ μίαν καὶ δευτέραν νουθεσίαν παραιτοῦ, 11 εἰδὼς ὅτι ἐξέστραπται ὁ τοιοῦτος καὶ ἁμαρτάνει ὢν αὐτοκατάκριτος.
12 Ὅταν πέμψω Ἀρτεμᾶν πρὸς σὲ ἢ Τυχικόν, σπούδασον ἐλθεῖν πρός με εἰς Νικόπολιν· ἐκεῖ γὰρ κέκρικα παραχειμάσαι.
13 Ζηνᾶν τὸν νομικὸν καὶ Ἀπολλὼ σπουδαίως πρόπεμψον, ἵνα μηδὲν αὐτοῖς λείπῃ.
14 μανθανέτωσαν δὲ καὶ οἱ ἡμέτεροι καλῶν ἔργων προΐστασθαι εἰς τὰς ἀναγκαίας χρείας, ἵνα μὴ ὦσιν ἄκαρποι.
15 Ἀσπάζονταί σε οἱ μετ’ ἐμοῦ πάντες. ἄσπασαι τοὺς φιλοῦντας ἡμᾶς ἐν πίστει. Ἡ χάρις μετὰ πάντων ὑμῶν· ἀμήν.
Νεοελληνική απόδοση
8.
Ο λόγος αυτός είναι αληθινός και αξιόπιστος.
Ο Απόστολος προτρέπει όσους πιστεύουν στον Θεό
να πρωτοστατούν στα καλά έργα,
γιατί αυτά είναι ωφέλιμα για τους ανθρώπους.
9–11. Ζητά να αποφεύγονται οι άκαρπες συζητήσεις, οι φιλονικίες και οι μάταιες διαμάχες. Όποιος επιμένει να προκαλεί διαιρέσεις, αφού πρώτα νουθετηθεί, δεν πρέπει να γίνεται αιτία ατελείωτων αντιπαραθέσεων.
12–13. Ο Παύλος δίνει στον Τίτο πρακτικές οδηγίες για τους συνεργάτες του και τον καλεί να τον συναντήσει στη Νικόπολη.
14–15. Οι χριστιανοί πρέπει να μαθαίνουν να βοηθούν στις πραγματικές ανάγκες και να κάνουν έργα που φέρνουν καρπό. Στο τέλος ο Απόστολος στέλνει τους χαιρετισμούς του και εύχεται η χάρη του Θεού να είναι με όλους.
9–11. Ζητά να αποφεύγονται οι άκαρπες συζητήσεις, οι φιλονικίες και οι μάταιες διαμάχες. Όποιος επιμένει να προκαλεί διαιρέσεις, αφού πρώτα νουθετηθεί, δεν πρέπει να γίνεται αιτία ατελείωτων αντιπαραθέσεων.
12–13. Ο Παύλος δίνει στον Τίτο πρακτικές οδηγίες για τους συνεργάτες του και τον καλεί να τον συναντήσει στη Νικόπολη.
14–15. Οι χριστιανοί πρέπει να μαθαίνουν να βοηθούν στις πραγματικές ανάγκες και να κάνουν έργα που φέρνουν καρπό. Στο τέλος ο Απόστολος στέλνει τους χαιρετισμούς του και εύχεται η χάρη του Θεού να είναι με όλους.
Ευαγγέλιο
Κατὰ Λουκᾶν 8,5–15
Λουκ. η΄ 5–15 — Η Παραβολή του Σπορέως
5
Ἐξῆλθεν ὁ σπείρων τοῦ σπεῖραι
τὸν σπόρον αὐτοῦ.
καὶ ἐν τῷ σπείρειν αὐτὸν
ὃ μὲν ἔπεσε παρὰ τὴν ὁδόν,
καὶ κατεπατήθη,
καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατέφαγεν αὐτό·
6 καὶ ἕτερον ἔπεσεν ἐπὶ τὴν πέτραν, καὶ φυὲν ἐξηράνθη διὰ τὸ μὴ ἔχειν ἰκμάδα·
7 καὶ ἕτερον ἔπεσεν ἐν μέσῳ τῶν ἀκανθῶν, καὶ συμφυεῖσαι αἱ ἄκανθαι ἀπέπνιξαν αὐτό.
8 καὶ ἕτερον ἔπεσεν εἰς τὴν γῆν τὴν ἀγαθήν, καὶ φυὲν ἐποίησε καρπὸν ἑκατονταπλασίονα. ταῦτα λέγων ἐφώνει· Ὁ ἔχων ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω.
9 Ἐπηρώτων δὲ αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ λέγοντες· Τίς εἴη ἡ παραβολὴ αὕτη;
10 ὁ δὲ εἶπεν· Ὑμῖν δέδοται γνῶναι τὰ μυστήρια τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ, τοῖς δὲ λοιποῖς ἐν παραβολαῖς, ἵνα βλέποντες μὴ βλέπωσι καὶ ἀκούοντες μὴ συνιῶσιν.
11 Ἔστι δὲ αὕτη ἡ παραβολή· ὁ σπόρος ἐστὶν ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ·
12 οἱ δὲ παρὰ τὴν ὁδόν εἰσιν οἱ ἀκούσαντες, εἶτα ἔρχεται ὁ διάβολος καὶ αἴρει τὸν λόγον ἀπὸ τῆς καρδίας αὐτῶν, ἵνα μὴ πιστεύσαντες σωθῶσιν.
13 οἱ δὲ ἐπὶ τῆς πέτρας οἳ ὅταν ἀκούσωσι, μετὰ χαρᾶς δέχονται τὸν λόγον, καὶ οὗτοι ῥίζαν οὐκ ἔχουσιν, οἳ πρὸς καιρὸν πιστεύουσι καὶ ἐν καιρῷ πειρασμοῦ ἀφίστανται.
14 τὸ δὲ εἰς τὰς ἀκάνθας πεσόν, οὗτοί εἰσιν οἱ ἀκούσαντες, καὶ ὑπὸ μεριμνῶν καὶ πλούτου καὶ ἡδονῶν τοῦ βίου πορευόμενοι συμπνίγονται καὶ οὐ τελεσφοροῦσι.
15 τὸ δὲ ἐν τῇ καλῇ γῇ, οὗτοί εἰσιν οἵτινες ἐν καρδίᾳ καλῇ καὶ ἀγαθῇ ἀκούσαντες τὸν λόγον κατέχουσι καὶ καρποφοροῦσιν ἐν ὑπομονῇ.
6 καὶ ἕτερον ἔπεσεν ἐπὶ τὴν πέτραν, καὶ φυὲν ἐξηράνθη διὰ τὸ μὴ ἔχειν ἰκμάδα·
7 καὶ ἕτερον ἔπεσεν ἐν μέσῳ τῶν ἀκανθῶν, καὶ συμφυεῖσαι αἱ ἄκανθαι ἀπέπνιξαν αὐτό.
8 καὶ ἕτερον ἔπεσεν εἰς τὴν γῆν τὴν ἀγαθήν, καὶ φυὲν ἐποίησε καρπὸν ἑκατονταπλασίονα. ταῦτα λέγων ἐφώνει· Ὁ ἔχων ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω.
9 Ἐπηρώτων δὲ αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ λέγοντες· Τίς εἴη ἡ παραβολὴ αὕτη;
10 ὁ δὲ εἶπεν· Ὑμῖν δέδοται γνῶναι τὰ μυστήρια τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ, τοῖς δὲ λοιποῖς ἐν παραβολαῖς, ἵνα βλέποντες μὴ βλέπωσι καὶ ἀκούοντες μὴ συνιῶσιν.
11 Ἔστι δὲ αὕτη ἡ παραβολή· ὁ σπόρος ἐστὶν ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ·
12 οἱ δὲ παρὰ τὴν ὁδόν εἰσιν οἱ ἀκούσαντες, εἶτα ἔρχεται ὁ διάβολος καὶ αἴρει τὸν λόγον ἀπὸ τῆς καρδίας αὐτῶν, ἵνα μὴ πιστεύσαντες σωθῶσιν.
13 οἱ δὲ ἐπὶ τῆς πέτρας οἳ ὅταν ἀκούσωσι, μετὰ χαρᾶς δέχονται τὸν λόγον, καὶ οὗτοι ῥίζαν οὐκ ἔχουσιν, οἳ πρὸς καιρὸν πιστεύουσι καὶ ἐν καιρῷ πειρασμοῦ ἀφίστανται.
14 τὸ δὲ εἰς τὰς ἀκάνθας πεσόν, οὗτοί εἰσιν οἱ ἀκούσαντες, καὶ ὑπὸ μεριμνῶν καὶ πλούτου καὶ ἡδονῶν τοῦ βίου πορευόμενοι συμπνίγονται καὶ οὐ τελεσφοροῦσι.
15 τὸ δὲ ἐν τῇ καλῇ γῇ, οὗτοί εἰσιν οἵτινες ἐν καρδίᾳ καλῇ καὶ ἀγαθῇ ἀκούσαντες τὸν λόγον κατέχουσι καὶ καρποφοροῦσιν ἐν ὑπομονῇ.
Νεοελληνική απόδοση
5–8.
Ένας σπορέας βγήκε για να σπείρει.
Άλλος σπόρος έπεσε στον δρόμο και χάθηκε,
άλλος σε πετρώδες έδαφος και ξεράθηκε,
άλλος ανάμεσα στα αγκάθια και πνίγηκε,
ενώ εκείνος που έπεσε στην καλή γη
καρποφόρησε εκατονταπλάσια.
9–11. Οι μαθητές ρώτησαν τον Χριστό τι σημαίνει η παραβολή. Εκείνος τους εξήγησε ότι ο σπόρος είναι ο λόγος του Θεού.
12. Ο σπόρος κοντά στον δρόμο είναι εκείνοι που ακούν τον λόγο, αλλά δεν τον αφήνουν να ριζώσει μέσα στην καρδιά τους.
13. Ο σπόρος στην πέτρα είναι όσοι δέχονται αρχικά τον λόγο με χαρά, αλλά δεν αποκτούν βαθιές ρίζες και απομακρύνονται όταν έρθει δοκιμασία.
14. Ο σπόρος ανάμεσα στα αγκάθια είναι όσοι αφήνουν τις μέριμνες, τον πλούτο και τις απολαύσεις της ζωής να πνίξουν τον πνευματικό καρπό.
15. Η καλή γη είναι οι άνθρωποι που ακούν τον λόγο με καλή και αγαθή καρδιά, τον κρατούν μέσα τους και καρποφορούν με υπομονή.
9–11. Οι μαθητές ρώτησαν τον Χριστό τι σημαίνει η παραβολή. Εκείνος τους εξήγησε ότι ο σπόρος είναι ο λόγος του Θεού.
12. Ο σπόρος κοντά στον δρόμο είναι εκείνοι που ακούν τον λόγο, αλλά δεν τον αφήνουν να ριζώσει μέσα στην καρδιά τους.
13. Ο σπόρος στην πέτρα είναι όσοι δέχονται αρχικά τον λόγο με χαρά, αλλά δεν αποκτούν βαθιές ρίζες και απομακρύνονται όταν έρθει δοκιμασία.
14. Ο σπόρος ανάμεσα στα αγκάθια είναι όσοι αφήνουν τις μέριμνες, τον πλούτο και τις απολαύσεις της ζωής να πνίξουν τον πνευματικό καρπό.
15. Η καλή γη είναι οι άνθρωποι που ακούν τον λόγο με καλή και αγαθή καρδιά, τον κρατούν μέσα τους και καρποφορούν με υπομονή.
